माघ २५, दमक / झापा–५ यतिबेला देशभरको चुनावी चर्चाको केन्द्रमा छ। सामाजिक सञ्जालदेखि राष्ट्रिय मिडियासम्म यो क्षेत्रको निर्वाचनलाई विशेष चासोका साथ हेरिएको छ। तर चर्चाको केन्द्रमा देखिने ‘हेभिवेट’ उम्मेदवारहरूभन्दा फरक, यहाँ यस्ता चार उम्मेदवार पनि छन्, जो मिडियामा कम देखिए पनि स्थानीय मतदातामाझ नजिक र परिचित छन्।

झापा–५ मा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र रास्वपाका बालेन्द्र साहजस्ता चर्चित नामहरू चुनावी अभियानका क्रममा झापा–काठमाडौं ओहोरदोहोर गरिरहेका छन्। उनीहरूको प्रचारमा भीड, सवारी साधन र राष्ट्रिय मिडियाको ध्यान केन्द्रित देखिन्छ। तर यी दुईबाहेकका उम्मेदवारहरूको दैनिकी भने बिल्कुलै फरक छ—सानो समूह, घरदैलो, व्यक्तिगत सम्बन्ध र स्थानीय मुद्दामा केन्द्रित प्रचार।

नेपाली कांग्रेसकी उम्मेदवार मन्धरा चिमरिया पौडेल (दमक–९) सामाजिक सेवामार्फत चिनिएकी नाम हुन्। महिला अधिकार, बालबालिकाको न्याय र सामाजिक सेवामा लामो समयदेखि सक्रिय पौडेल बिहानैदेखि छरछिमेक, इष्टमित्र र मतदाताको घरदैलोमा पुग्छिन्। महिला उम्मेदवार भएकै कारण उनलाई साथ दिने आमा, दिदीबहिनीहरूको संख्या उल्लेख्य देखिन्छ।
राष्ट्रिय महिला अधिकार मञ्च, अनाथ बाल आश्रमजस्ता संस्थाको नेतृत्व गरिसकेकी उनले मतदातासँगको भेटघाटमा महिला र बालबालिकाका अधिकारलाई मुख्य एजेण्डा बनाउँदै आएकी छन्। “गाह्रो साह्रोमा सम्झिनु होला, भोट आउँदैछ म पनि उम्मेदवार छु,” भन्ने उनको भनाइ मतदातामाझ चर्चित छ।

कांग्रेसले देशभर प्रत्यक्षतर्फ उठाएका ११ महिला उम्मेदवारमध्ये उनी एक हुन्। कांग्रेस उपसभापति विश्वप्रकाश शर्माले दमकमा आयोजित कार्यक्रममा मन्धराको उम्मेदवारीबारे मतदाताले फागुन २१ गते संसदमार्फत जवाफ दिने विश्वास व्यक्त गरेका थिए। पौडेल भन्छिन्, “कोक्रो हल्लाउने महिलाका हातले नै देश पनि चलाइरहेका छन्।”

झापा–५ का अर्का उम्मेदवार हुन् नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका युवा नेता रञ्जीत तामाङ। कमल गाउँपालिका–१ का बासिन्दा तामाङको प्रचार शैली सरल तर प्रभावकारी छ। नातेदार, सहपाठी र विद्यार्थी राजनीतिका समकालीनसँगको आत्मीय सम्बन्ध नै उनको मुख्य शक्ति देखिन्छ।
तामाङले चुनावी भेटघाटमा ‘काम गर्ने उमेरका प्रतिनिधि’ आवश्यक भएको तर्क अघि सार्दै हेभिवेट उम्मेदवारलाई लक्षित टिप्पणी गर्ने गरेका छन्। प्रतिशोध र प्रतिरोधको राजनीतिले देशलाई निकास नदिने भन्दै उनले आफ्नो उम्मेदवारी वैकल्पिक बाटो भएको दाबी गर्दै आएका छन्।

राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) का उम्मेदवार लक्ष्मीप्रसाद संग्रौलाको प्रचार पनि मन्द शैलीमै तीव्र रूपमा अघि बढिरहेको छ। झापा–५ लाई राप्रपाको सम्भावना भएको क्षेत्र मानिँदै आएको छ। व्यवसाय, सामाजिक सेवा र राजनीतिमा परिचित नाम संग्रौलाले घरदैलो अभियानलाई प्राथमिकता दिएका छन्। उनले राजसंस्था र हिन्दु राष्ट्र पुनःस्थापनालाई मुख्य एजेण्डा बनाउँदै आएका छन्। केही दिनअघि गौरीगञ्जमा चुनाव प्रचार कार्यालय उद्घाटन गर्दै उनले धर्मनिरपेक्षता खारेजी र नागरिक सेवा आफ्नो मूल उद्देश्य भएको बताएका थिए।

यसपटक पहिलो पटक चुनावी मैदानमा उत्रिएको श्रम संस्कृति पार्टीका युवा उम्मेदवार समिर तामाङको प्रचार शैली भने अरूभन्दा अलग देखिन्छ। धरानका पूर्व मेयर हर्क साम्पाङको नेतृत्वमा बनेको यो पार्टीले श्रम संस्कृतिमा जोड दिँदै आएको छ। उही सोचअनुसार उम्मेदवार तामाङ स्वयं मतदातासँग श्रममा सहभागी हुँदै प्रचारमा जुटेका छन्। हालै कमल गाउँपालिकामा रहेको ढ्याङ्ग्री खोलामा (कमल–२ र ४ जोड्ने) उनकै सहभागितामा काठे पुल निर्माण गरिएको छ, जसलाई स्थानीयले चुनावी नाराभन्दा व्यवहारिक कामको उदाहरणका रूपमा हेरेका छन्।

झापा–५ को यो निर्वाचनमा मिडियाको चमकभन्दा बाहिर रहेर, स्थानीय सम्बन्ध र व्यवहारिक उपस्थितिमार्फत मतदाताको विश्वास जित्ने प्रयासमा रहेका यी चार उम्मेदवारको भूमिकाले नतिजामा कस्तो प्रभाव पार्ला भन्ने चासो बढ्दै गएको छ।