Blog

साउन २३ झापा, कमल — २०७९ सालको स्थानीय निर्वाचनपछि कमल गाउँपालिकाका अध्यक्ष हुकुम सिंह राईले लिएको पहिलो निर्णयले गाउँको स्वास्थ्य क्षेत्रमा ऐतिहासिक परिवर्तनको बाटो खोल्यो। तोपगाछी स्वास्थ्य चौकीलाई बिमा सेवा सहितको अस्पतालमा रूपान्तरण गर्ने घोषणा मात्र होइन, यसले ग्रामीण पूर्वी झापामा नयाँ आशा र विश्वासको बीउ रोप्यो। आज त्यो सपना “कमल नगर अस्पताल” को रूपमा मूर्त रुप लिएको छ। यो अस्पताल अब केवल कमल गाउँपालिकाको होइन, सम्पूर्ण ग्रामीण क्षेत्रको गौरव बनिसकेको छ।

अस्पतालले ग्रामीण क्षेत्रमा दुर्लभ मानिने मानसिक रोग विशेषज्ञ सेवा सुरु गरेको छ, जसअन्तर्गत हरेक महिनाको तेस्रो बुधबार डा. नवराज कोइरालाको नेतृत्वमा टोलीले सेवा दिन्छ। डिप्रेशन, तनाव, चिन्ता र दुर्व्यसन जस्ता समस्याका उपचारका लागि अब शहर धाउनुपर्ने बाध्यता हटेको छ। वडा नं. २ का अध्यक्ष अशोक सुब्बाले भने, “गाउँपालिकाको इच्छाशक्ति, जनप्रतिनिधिको सक्रियता र नागरिकको सहभागिताले सम्भव भएको हो – विशेषज्ञ सेवा अब गाउँमै पाइन्छ।”

कमल नगर अस्पतालमा गर्भवती महिलाहरूका लागि प्रत्येक महिनामा एक दिन निःशुल्क भिडियो एक्स–रे (ग्रामीण अल्ट्रासाउन्ड) सेवा दिइन्छ। यसले गर्भकालीन जटिलता समयमै पत्ता लगाएर सुरक्षित मातृत्व सुनिश्चित गर्न ठूलो भूमिका खेलेको छ। अध्यक्ष हुकुम सिंह राई भन्छन्, “गाउँमै विशेषज्ञ डाक्टर, उपकरणयुक्त सेवा र जनस्वास्थ्य विस्तार गरेर, कमललाई स्वास्थ्य आत्मनिर्भर गाउँपालिका बनाउने मेरो सपना हो।”

धेरै पालिकामा अस्पताल भवनसम्म सीमित रहने अवस्थामा, कमल नगर अस्पताल निरन्तर सेवामा सुधार गर्दै आएको छ—विशेषज्ञ उपचार, नियमित खोप, मानसिक स्वास्थ्य, र अल्ट्रासाउन्ड सेवा जस्ता कार्यक्रमहरूले यसलाई जनमुखी र प्रभावकारी बनाएको छ। यो परिवर्तन नेतृत्वको दृढता, जनप्रतिनिधिको सक्रियता र नागरिकको विश्वासको परिणाम हो । तोपगाछी स्वास्थ्य चौकी आज आत्मनिर्भर अस्पतालमा रूपान्तरण भएको छ, र यो यात्रा अझ टाढा पुग्ने संकेत देखिएको छ।

साउन २२ , दमक । नेपाली कांग्रेसका पूर्व महामन्त्री तथा राष्ट्रियसभामा संसदीय दलका नेता कृष्णप्रसाद सिटौलाले देश र जनताका साझा मुद्धामा नेपालका राजनीतिक दलहरुको भूमिका प्रंशसनीय भएको औल्याएका छन् ।

देश र जनताका मुद्धामा नेपालका सबै राजनीतिक दलहरु सधै एकै ठाउँमा उभिएको भन्दै उनले यस्तो राजनीति संस्कारलाई दलहरुले आत्मसात गरि अघि बढ्नुको विकल्प नभएको स्पष्ट पारेका छन् ।

कांग्रेसको भातृ संगठन नेपाल किसान महासंघ कोशी प्रदेश समितिको विहिबार दमकमा आयोजित प्रथम प्रादेशिक अधिबेशनको उद्घाटन गर्दै नेता सिटौलाले देश र जनताको परिवर्तनका लागि भएका आन्दोलनबाट प्राप्त उपलब्धिहरुलाई संस्थागत गर्दै शुसासन र समृद्धितर्फ देशलाई लैजान ठुला दलहरुवीच सहकार्य भएको र यो आवश्यकता पनि भएको जोड दिए । उनले भने, –‘देश जोगाउन सत्तारुढ दलहरुवीच सहकार्य बनेको र यसमा दुवै पार्टी भित्र कुनै शंका र उपशंका छैन् । आसन्न निर्वाचनसम्म यो सहकार्य रहने छ । ’

देशको मुख्य आधार स्रोत कृषि क्षेत्र भएपनि लक्ष्य अनुसार कृषि क्षेत्रले प्रतिफल दिन नसकेको उल्लेख गर्दे उनले हाम्रो कृषि कर्मलाई निर्वाहमुखी मात्र नभई व्यवसायिकसंगै उद्योगका रुपमा विकास गरिनु पर्ने उल्लेख गरे ।

खेतीपातीगर्ने किसान घाटामा जान नहुने भन्दै उनले किसान घाटामा जान लागे उनीहरुलाई नाफामा पु¥याँउने दायित्व सरकारको भएको धारणा राखे । नेपालको वर्तमान संबिधानले पनि कृषक घाटामा जान नहुने कुराको सुनिश्चितता गरे पनि त्यहाँ पुग्नका लागी सबै दलहरुवीच सहकार्य आवश्यक रहेको उनको भनाई थियो ।

नेपाल किसान महासंघ कोशी प्रदेश अध्यक्ष राजेन्द्र भट्टराईको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा बिशिष्ट अतिथि कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य राजीव कोइरालाले अहिले निर्वाहमुखी खेती भईरहेको भन्दै यसलाई ब्यवसायीमुखी बनाउने दायित्व सरकारको भएको विचार राखे । हाम्रो देश कृषि प्रधान देश भनिए पनि त्यस अनुसारको नीतिनिर्माण नहुदाँ कृषि पेशा हेलाको पेशा बनिरहेको उनको भनाई थियो ।

कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य गोमा भट्टराईले कृषकका मुद्धा उठाउने पार्टी नेपाली कांग्रेस मात्रै भएको बताउदै कृषि र किसानका विषयमा पार्टी विमुख हुदै गएको गुनासो गरिन् । पार्टीका पूर्व केन्द्रीय सदस्य तथा संबिधानसभा सदस्य शुधिर कुमार शिवाकोटीले कृषि प्रधान मुलुक भनिए पनि बिदेशबाट खाद्यान्न ल्याउनु पर्ने बाध्यता रहेको भन्दै त्यसलाई अन्त्य गर्नु पर्ने बताए ।
कांग्रेस दमक पार्टी कार्यालयमा भएको किसान महासंघको अधिबेशन उद्घाटनमा कांग्रेस कोशी प्रदेश महामन्त्री उमेश थापा, सहमहामन्त्री खड्ग फागो, झापा जिल्ला सभापति देउकुमार थेवे, सुनसरी जिल्ला सभापति केदार भण्डारी, कांग्रेस झापा क्षेत्र नम्बर ५ का क्षेत्रीय सभापति ढुण्डीराज भण्डारी, नेपाल किसान महासंघ केन्द्रीय सदस्य सिताराम भट्टराई, महासंघ भोजपुर अध्यक्ष ईन्दिरा प्रधान, ताप्लेजुङ्ग अध्यक्ष भिमबहादुर गुरुङ लगायतले समेत मन्तव्य राख्नु भएको थियो । अधिबेशनले महासंघको नयाँँ नेतृत्व चयन गर्ने जनाईएको छ ।

दमक, साउन २२ – दमकमा नेवार समुदायले परम्परागत सांस्कृतिक सम्पदा संरक्षण गर्ने क्रममा प्रसिद्ध लाखे नाँच देखाउन सुरु गरेको छ। नेवार समुदायका विभिन्न संघसंस्थाहरूको पहलमा दमकको सहर बजार क्षेत्रमा लाखे नाँच प्रस्तुत गरिँदैछ, जसले स्थानीयलाई मनोरञ्जन दिनुका साथै सांस्कृतिक चेतना पनि फैलाइरहेको छ।

देय देवु समाज दमकको आयोजनामा बिहीबारदेखि सुरु भएको लाखे नाँच आगामी कृष्ण जन्माष्टमीसम्म चल्ने बताइएको छ। प्रत्येक वर्ष चाडपर्व र विशेष अवसरहरूमा प्रस्तुत गरिने लाखे नाँच यसपटक पनि दमकवासीको आकर्षणको केन्द्र बनेको छ।
सिथी नखःमा बन्द भएको नेवार समुदायको सांस्कृतिक नाँचगानको सिलसिला गथां मुगः पर्वसँगै फेरि सुरु हुन्छ। यस क्रममा घण्टाकर्ण राक्षसको बध गरिँदै सांस्कृतिक कार्यक्रमको ढोका खोलिन्छ। लाखे नाँच पनि देवी–देवता र भूत–प्रेतसम्बन्धी कथासँग जोडिएको नृत्य हो, जुन परम्परागत रूपमा नाग पञ्चमीदेखि इन्द्रजात्रासम्म विभिन्न समयमा नचाइन्छ।

लाखे नाँचको उत्पत्तिबारे विभिन्न तर्कहरू पाइन्छन्। केहीले राजा हरिसिंह देवले सिम्रौनगढबाट तलेजु भवानीलाई काठमाडौं उपत्यकामा ल्याउँदा साथमा लाखेलाई पनि ल्याएको बताएका छन् भने, अन्यले नुवाकोटबाट आएका ठकुरी राजासँग लाखे भित्रिएको तर्क पनि राख्छन्।

नेपाल भाषा वंशावलीअनुसार लाखे नाँचको सुरुवात राजा गुणकामदेवको पालादेखि भएको उल्लेख पाइन्छ। तर, यस नाँचले व्यापक र लोकप्रिय स्वरूप भने राजा प्रताप मल्लको पालादेखि पाएको देखिन्छ, जहाँ लाखेले मुकुट लगाएर नृत्य गर्ने परम्परा सुरु भएको हो।

धाः र भुस्याः बाजा प्रमुख वाद्ययन्त्रका रूपमा प्रयोग गरिने यस नाँचमा खिं, पछिमा, नायिखं, धिमे लगायतका बाजाहरूको धुनमा नृत्य गरिन्छ। कतिपय स्थानमा मादल र बाँसुरीको प्रयोगसमेत गरिन्छ। सांस्कृतिक जगेर्ना र समुदायको पहिचान झल्काउने लाखे नाँचले दमकको सांस्कृतिक वातावरणमा नयाँ रंग भरिरहेको छ।

साउन २२ झापा, दमक / झापाको दमक नगरपालिका–८ स्थित एलाइड अंग्रेजी विद्यालयमा एक दिने निःशुल्क स्वास्थ्य जाँच तथा दन्त शिविर सम्पन्न भएको छ। एलाइड अंग्रेजी विद्यालयको आयोजनामा तथा एन्जल फाउन्डेसन उर्लाबारी, मोरङ र ओम शान्ति डेन्टल हस्पिटल दमक–५ को प्राविधिक सहयोगमा उक्त शिविर सञ्चालन गरिएको हो।

शिविरमा फिसर, फिस्टुला, पाइल्स, गुप्तरोग लगायतका रोगहरूको विशेषज्ञद्वारा स्वास्थ्य परीक्षण गरिएको थियो। विद्यालयका संस्थापक अध्यक्ष मित्र खत्रीका अनुसार विगतका वर्षहरूमा विद्यार्थीहरूलाई लक्षित गरी शिविर सञ्चालन गरिँदै आएकोमा यस वर्ष भने अभिभावकहरूलाई समेत समेटेर फरक ढंगले कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो। उहाँले स्वास्थ्य सचेतना वृद्धिका लागि यस्ता शिविरहरू प्रभावकारी रहेको धारणा व्यक्त गर्नुभयो।

ओम शान्ति डेन्टल हस्पिटलका सञ्चालक कमल गैरेले शिविरमा भाग लिने विद्यार्थी तथा अभिभावकहरूलाई निःशुल्क एक्स–रे, डाक्टर परामर्श तथा औषधोपचारमा २० प्रतिशतसम्म छुट दिइएको जानकारी दिनुभयो। उहाँले ओपिडी कार्ड लिएर हस्पिटलमा गएमा डाक्टर परामर्श शुल्क नलाग्ने र दाँतसम्बन्धी सम्पूर्ण उपचार सेवा दमकमै उपलब्ध गराइएको बताए।

शिविरमा सेवा लिएका एलाइडकी छात्रा जस्मिन धिमालले विद्यालयमै यस्ता कार्यक्रम हुँदा सानातिना स्वास्थ्य समस्या बेलैमा थाहा पाइ उपचार गर्न सजिलो भएको बताइन्। शिविरमा डेन्टल विशेषज्ञ डा. अञ्जली ठाकुर, एन्जल फाउन्डेसनबाट वरिष्ठ सर्जन डा. बिनिता थापा, मेडिकल अफिसर डा. विनम प्रधान र डा. बसन्त अधिकारीले सेवा दिएका थिए। एक दिनको उक्त शिविरबाट कुल ४००जनाले सेवा लिएका छन्।

साउन २२ , दमक / झापाको कमल गाउँपालिकाबाट प्रतिबन्धित लागुऔषधजन्य औषधिसहित दुई जनालाई दमक प्रहरीले पक्राउ गरेको छ । पक्राउ पर्नेहरुमा कमल -६ काटाचौकका बिष्णुप्रसाद बगाले थापा र गंगाबहादुर खड्का रहेको इलाका प्रहरी कार्यालय दमकले जनाएको छ ।

कमल-७ गेउरियामा फार्मेसी सञ्चालन गरिआएका बगालेको काटाचौकस्थित घरबाट ७ हजार १ सय ६० थान प्रतिबन्धित औषधिसहित बुधबार राति ९ वजेतिर पक्राउ गरेको हो । बगालेको घरमा लुकाई छिपाई राखेको ट्रामाडोल ३ हजार थानसहित अन्य विभिन्न प्रतिबन्धित औषधि ७ हजार १ सय ६० थान प्रतिवन्धित औषधी वरामद गरिएको प्रहरीले जनाएको छ ।बगालेको घरमा लागूऔषध लुकाई राखेको भन्ने गोप्य सूचनाको आधारमा लागूऔषध नियन्त्रण ब्यूरो काँकडभिट्टा र इलाका प्रहरी कार्यालय दमकबाट खटिएको संयुक्त प्रहरी टोलीले उक्त घर तलासी लिने क्रममो ती अवैध औषधीहरु वरामद गरिएको इलाका प्रहरी कार्यालय दमकका प्रहरी नायव उपरीक्षक रामप्रसाद तिमल्सीनाले जानकारी दिए ।

उनका अनुसार बगालेले खुद्रा मूल्यमा ती औषधीहरु विक्री गर्देआएको खुलेको छ । स्वास्थ्यकर्मी समेत रहेका बगालेले ती औषधीहरु दमकको थानारोडमा रहेको दमक मेडिकल डिस्ट्रिब्युटरबाट खरिद गरेको प्रारम्भिक वयान दिएपछि अनुसन्धानका लागि सो डिस्ट्रिब्युटरका संचालक ४० वर्षीय खड्कालाई समेत नियन्त्रणमा लिएर थप अनुसन्धान अघि बढाइएको प्रनाउ तिम्सिनाले बताए । दमकमा प्रतिवन्धित लागूऔषधजन्य औषधी यतिका परिणाममा बरादम गरिएको पहिलो भएको प्रहरीले जनाएको छ ।

साउन २१ , दमक / लागूऔषधको अखडा नै बन्न लागिसकेको झापाको दमकमा प्रहरीले कडाई गरेपछि त्यसको न्यूनीकरण हुँदै गएको छ । इलाका प्रहरी कार्यालय दमकको कमाण्ड सम्हालेका डीएसपी रामप्रसाद तिमल्सिनाले लागूऔषधलाई पहिलो प्राथमिकता राखेर अभियान संचालन गरेपछि यो समस्या घटेको हो । डीएसपी तिमल्सिनाले कमाण्ड सम्हालेयता गत माघ १ गतेदेखि हालसम्म लागूऔषधसम्बन्धी ३४ वटा मुद्धा दर्ता भएको छ भने ५३ जनालाई पक्राउ गरी कानुनी कार्वाही गरिएको छ ।

त्यस्तै ठूलो मात्रामा लागूऔषध बरामद गर्न प्रहरी सफल भएको छ । माघ १ देखि हालसम्म ब्राउनसुगर प्लाष्टिकबाहेक ६१ ग्राम ७०० मिलिग्राम , ट्रामाडोल ९१ हजार ६६५ ट्याब्लेट , स्पास्पेन ३० हजार १६६ चक्की , स्पास्म १ हजार ६०९ चक्की , गाँजा १ केजी ४०० ग्राम बरामद भएको थियो । डीएसपी तिमल्सिनाले लागूऔषध न्यूनीकरण गर्नकै लागि गत जेठ २४ गते स्वीप अपरेशन गरी एकैरात ५० जनालाई पक्राउ गरेका थिए ।

आज पत्रकार भेटघाट गरी उनले आफ्नो कार्यकालमा भएका कार्यप्रगतिको विवरण सार्वजनिक गरेका छन् । आफू दमक आएपछि शान्ति सुरक्षा ब्यवस्थापन ,अपराध न्यूनीकरण र अपराध अनुसन्धानमा महत्वपूर्ण कार्य भएको उनले बताए । माघ १ देखि हालसम्म सवारी ज्यानसम्बन्धी ९ वटा मुद्धा दर्ता भएकोमा ९ जना नै पक्राउ परेका छन् । त्यस्तै कर्तव्य ज्यानसम्बन्धी ३ वटा मुद्धा दर्ता भएकोमा तीनैजना पक्राउ परेका छन् । त्यस्तै आर्थिक अपराधसम्बन्धी ३६ वटा मुद्धा दर्ता भएकोमा ११ जना पक्राउ परेका छन् भने २५ जना फरार रहेका छन् ।

पाँच वर्षअघि प्रहरी निरीक्षक रहँदा तिमल्सिनाले इलाका प्रहरी कार्यालय उर्लावारीको इन्चार्ज सम्हालेका थिए । उत्कृष्ट कार्यसम्पादन गरेवापत् उनी त्यसबेला जिल्ला प्रहरी कार्यालय मोरङबाट उत्कृष्ट प्रहरी निरीक्षकको रुपमा पुरस्कृत भएका थिए ।