माघ २६ , दमक / आसन्न फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसले देशभर प्रत्यक्षतर्फ ११ जना महिलालाई उम्मेदवार बनाएसँगै झापाका दुई निर्वाचन क्षेत्रमा महिला नेतृत्वको उपस्थितिले चुनावी चर्चा थप चर्किएको छ।

देशभरका १६५ वटै निर्वाचन क्षेत्रमा उम्मेदवार उतारेको कांग्रेसले झापा क्षेत्र नम्बर ५ मा मन्धरा चिमरिया पौडेल र क्षेत्र नम्बर २ मा सरिता प्रसाइँलाई उम्मेदवार बनाएको हो। अन्य दलहरूले पुरुष उम्मेदवारलाई प्राथमिकता दिइरहेका बेला कांग्रेसले दुई क्षेत्रमा महिलालाई अघि सार्नुले राजनीतिक सन्देश दिएको विश्लेषण भइरहेको छ।

राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा चर्चामा रहेको झापा ५ मा एमाले अध्यक्ष तथा पूर्व प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसँग मन्धरा चिमरिया पौडेलको सीधा प्रतिस्पर्धा रहेको छ। त्यस्तै झापा २ मा सरिता प्रसाइँले पूर्व सभामुख देवराज घिमिरे र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीकी उम्मेदवार तथा पूर्व उपसभामुख इन्दिरा रानामगरसँग त्रिपक्षीय प्रतिस्पर्धा गर्दैछिन्।

झापा जिल्लाका पाँच निर्वाचन क्षेत्रमध्ये सबैभन्दा धेरै महिला मतदाता रहेको क्षेत्र नम्बर ५ मा अन्य कुनै पनि दलले महिला उम्मेदवार नउठाउँदा कांग्रेसको निर्णयले महिला मतदातामा विशेष उत्साह थपेको देखिन्छ। यस क्षेत्रमा महिला मतदाताको संख्या ८२ हजार २९६ र पुरुष मतदाता ८१ हजार ८१ रहेका छन्।

स्थानीयस्तरमा महिला, बालबालिका तथा सामाजिक न्यायका क्षेत्रमा लामो समयदेखि सक्रिय रहँदै आएकी चिमरियाले आफूलाई उत्पीडित, दलित, अल्पसंख्यक, विपन्न तथा महिलाहरूको साझा आवाजका रूपमा प्रस्तुत गरेकी छन्। घरदैलो अभियानका क्रममा उनले मतमार्फत ‘हेभिवेट’ भनिने प्रतिस्पर्धीलाई परास्त गर्ने दाबी पनि गरेकी छन्।

दमक नगरपालिकाकी उपप्रमुख रेगिना भट्टराई (प्रसाइँ) ले मन्धराको उम्मेदवारीलाई चुनौतीसँगै अवसरका रूपमा व्याख्या गर्दै संसदमा महिला मुद्दा स्थापित गर्न यो महत्वपूर्ण मौका भएको बताइन्। हेभिवेटसँग महिलालाई प्रतिस्पर्धामा उतारिएको विषयलाई नकारात्मक रूपमा हेर्ने प्रवृत्तिप्रति असहमति जनाउँदै उनले यसले महिलालाई संगठित र एकताबद्ध बनाउने विश्वास व्यक्त गरिन्।

राष्ट्रिय महिला अधिकार मञ्च दमक नगर अध्यक्ष रमा लिम्बुका अनुसार महिलाका लागि अवसर र चुनौती सधैं संगसँगै आउने गर्छन्। “हामी एकढिक्का भएर उहाँलाई संसदसम्म पठाउनेछौं,” उनले भनिन्। महिला मतदाताहरूले “महिला उम्मेदवार साझा उम्मेदवार”, “भोट दिऔँ महिलालाई, भविष्य सबैलाई” जस्ता नारा लगाउँदै सक्रिय सहभागिता जनाइरहेका छन्। गौरीगञ्जकी मतदाता रिनादेवी साहले महिला उम्मेदवारलाई जिताउनु महिलाहरूको कर्तव्य भएको बताइन्।

कांग्रेस महासमिति सदस्यसमेत रहेकी मन्धरा चिमरिया राष्ट्रिय महिला अधिकार मञ्चकी केन्द्रीय उपाध्यक्ष पनि हुन्। झण्डै तीन दशकदेखि महिला तथा बालबालिकाका क्षेत्रमा सक्रिय रहँदै आएकी उनले सामाजिक सेवासँगै शिक्षा, स्वास्थ्य र मानव सेवामा उल्लेखनीय योगदान पुर्‍याएकी छन्।

उनकै नेतृत्वमा दमकमा अनाथ बाल आश्रम स्थापना भई ३० भन्दा बढी बालबालिकाको संरक्षण भइरहेको छ। साथै दमक बहुमुखी क्याम्पससहित विभिन्न सामुदायिक विद्यालयमा अक्षयकोष स्थापना, स्वास्थ्य संस्थामार्फत विपन्नको उपचार सहयोग तथा धार्मिक–सामाजिक संस्थामा योगदान गर्दै आएकी छन्।

झापा ५ अन्तर्गत दमक नगरपालिकाका १० वटै वडा, कमल गाउँपालिकाका ७, गौरादह नगरपालिकाका ८ तथा गौरीगञ्ज गाउँपालिकाका ४ वडा पर्दछन्। यस क्षेत्रमा ६१ मतदानस्थल र १८५ मतदान केन्द्र रहेका छन्। महिला सहभागिता र प्रतिनिधित्वको बहस चर्किरहेका बेला झापा ५ र २ मा कांग्रेसको महिला उम्मेदवारीलाई राजनीतिक परिवर्तनको संकेतका रूपमा हेरिएको छ।